عاشورا؛ آینه‌ای در برابر تاریخ و مشعلی برای عبور از طوفان‌ها

گروه فرهنگی/ به قلم مجتبی شیرازی

به گزارش باران شمال، عاشورا تنها یک واقعه در سال ۶۱ هجری نیست؛ بلکه تقابلِ همیشگیِ «حقیقت و مصلحت‌اندیشی‌هایِ منفعت‌طلبانه» است. امروز که جامعه ما درگیر پیچیدگی‌های اقتصادی، فشارهای بیرونی و چالش‌های اجتماعی است، قیام امام حسین(ع) به ما می‌آموزد که «اصلاح‌گری» و «ایستادگی بر سر آرمان‌های اخلاقی»، بهایی دارد که باید برای تعالی جامعه پرداخت.

تاسوعا، نمادِ «وفاداری به عهد» و عاشورا، نمادِ «شجاعت در انتخاب» است. در شرایطی که برخی تلاش می‌کنند با ایجاد یأس و ناامیدی، پیوند میان مردم و آرمان‌های بلند انسانی را بگسلند، عاشورا به ما یادآوری می‌کند که حسین(ع) نه برای قدرت، که برای «زنده کردن ارزش‌های اخلاقی و آزادگی» قیام کرد.

• تکرار تاریخ؛ ضرورتِ «فرهنگِ حسینی» در زیستِ اجتماعی
  چرا گفته می‌شود تاریخ دوباره تکرار شده است؟ زیرا امروز نیز ایران‌جانِ ما در میانه یک جنگ روانی و اقتصادی قرار دارد که هدفش «خسته کردنِ جانِ مردم» است. درسِ عاشورا برای ما در این برهه، «صبرِ آگاهانه» و «بصیرت» است. حسین(ع) در آن بیابانِ سوزان، به پیروانش آموخت که حتی در محاصره نیز می‌توان «آزاد» ماند و حتی در اوجِ فشار نیز می‌توان «اخلاق» را قربانی نکرد.

ضرورت امروز ما، عبور از سطحی‌نگری در عزاداری‌ها و ورود به عمقِ پیام قیام است. فرهنگ‌سازی عاشورایی یعنی:

احیایِ اخلاق در مناسبات اجتماعی؛ همان‌گونه که یاران حسین(ع) در شب عاشورا نگرانِ حق‌الناس بودند، امروز نیز جامعه ما بیش از هر زمان به بازگشتِ «انصاف»، «مدارا» و «پرهیز از تهمت و دوقطبی‌سازی» نیاز دارد.

مسئولیت‌پذیری در قبال ایران؛ قیام حسینی یعنی هر کس در هر جایگاهی (از مسئول تا شهروند) به وظیفه خود با نگاه به «خیرِ عمومی» عمل کند.

ایستادگی در برابر ظلم و تبعیض؛ جوهره عاشورا، نهراسیدن از هیاهوی ظالم و امید داشتن به پیروزیِ حق در سایه تلاش است.

ایران در مسیرِ آزادگی؛ درس‌هایی برای امروز؛ امام حسین(ع) در روز عاشورا فریاد زد: «اگر دین ندارید، لااقل آزاده باشید.» این خطاب، پیامی جهانی برای همه دوران‌هاست. در این برهه از تاریخ ایران، پرداختن به فلسفه قیام امام حسین(ع) به این معناست که ما نباید بگذاریم «انسانیت» و «همبستگی ملی» فدایِ منافع زودگذر یا ناامیدی‌هایِ تحمیلی شود.

عاشورا به ما می‌گوید که سرنوشت یک ملت نه در دستِ دشمنان و نه در گروِ شرایط دشوار، بلکه در «انتخاب‌هایِ آگاهانه و وحدتِ کلمه» رقم می‌خورد.
محرم امسال، فرصتی است برای نگریستن به خود؛ اینکه آیا ما در تکرارِ تاریخ، در کدام سویِ جبهه ایستاده‌ایم؟ آیا همان‌گونه که امام حسین(ع) برای نجاتِ جامعه از جهالت و بردگیِ درونی قیام کرد، ما نیز در راه ساختنِ جامعه‌ای آبادتر، اخلاقی‌تر و متحدتر تلاش می‌کنیم؟
عاشورا فراتر از مرزهای جغرافیایی و تاریخی، «جانِ ایران» را به «روحِ آزادگی» گره می‌زند. اگر این فلسفه را در متنِ زندگیِ امروزمان جاری کنیم، هیچ توفانی نخواهد توانست کشتیِ این سرزمین را از مسیرِ عزت و سربلندی منحرف کند. حسین(ع) رفت تا ما یاد بگیریم «چگونه زندگی کنیم» و این، بزرگترین درسِ او برای ایرانِ امروز است.